พูดอะไร และ ฟังอย่างไร


when duplicated contents is all around, the experience is king

ในโลกดิจิทัล การคัดลอกทำสำเนา เนื้อหา เป็นเรื่องง่าย ๆ คัดลอกได้เหมือนต้นฉบับทุกประการ รวดเร็ว ต้นทุนต่ำ

ถ้าเนื้อหาเหมือน ๆ กันหมด ทั้งบนกระดาษ บนคอมพิวเตอร์ บนอุปกรณ์มือถือ บนเครื่องอ่านหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ บนเว็บไซต์ บนโปรแกรมอ่านฟีด บนเว็บท่า บนอีเมล บน HTML บน PDF อะไรที่ทำให้คนเลือกอ่านเนื้อหาหนึ่ง ๆ บนฮาร์ดแวร์+ซอฟต์แวร์หนึ่ง แต่ไม่เลือกฮาร์ดแวร์+ซอฟต์แวร์อื่น ๆ ?

ผมคิดว่า มันคือ ประสบการณ์ ในการอ่าน

เว็บท่าและโปรแกรมอ่านฟีด ก็ให้ประสบการณ์การอ่านที่ต่างไปจากการอ่านบนเว็บข่าว

ปัญหาการถูกก๊อปปี้งานไป ทำให้ยอดผู้ชมเว็บข่าวต้นทางตก คนไปอ่านจากช่องทางอื่น เป็นเพราะช่องทางเหล่านั้น ให้ประสบการณ์อะไรที่เว็บข่าวทำไม่ได้หรือเปล่า

แน่นอนว่า การปกป้องสิทธิของตัวถือเป็นหน้าที่ที่ผู้ถือลิขสิทธิ์พึงทำ ไม่ว่าจะเป็นภาพข่าว บทความ ฯลฯ แต่ผมไม่คิดว่านั่นเป็นคำตอบในการดึงคนมาที่เว็บข่าว ยิ่งกรณีของตัวข่าวประจำวัน การรายงานข้อเท็จจริงทั่วไป ที่ไม่ใช่งานอันมีลิขสิทธิ์ การใช้มาตรการทางกฎหมายลิขสิทธิ์ ย่อมไม่มีผลใด ๆ

ถ้าสิ่งที่ดึงให้คนไปอ่านข่าวผ่านช่องทางต่าง ๆ คือตัว ประสบการณ์ในการอ่าน หากเว็บข่าวต้องการดึงคนมาอ่าน ย่อมต้องปรับปรุงประสบการณ์ในการอ่านดังกล่าวด้วย

การจัดหน้า ตัวอักษร ระยะย่อหน้า สี ขนาด การโต้ตอบ การจัดหมวดหมู่ สภาพแวดล้อมสนับสนุนการอ่านต่าง ๆ ข้อมูลเชื่อมโยง การได้แลกเปลี่ยนกับผู้อ่านอื่น ๆ เหล่านี้ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์อ่าน ที่ผู้อ่านรู้สึกและตัดสินจากความรู้สึกดังกล่าวในการเลือกอ่านจากช่องทางใด ที่สำคัญคือ การก๊อปปี้ประสบการณ์เหล่านี้ มีต้นทุนสูงกว่าการก๊อปปี้เนื้อหามาก

ผมคิดว่าเว็บข่าวมีทางเลือกใหญ่ ๆ อยู่สองทาง คือ หนึ่ง สร้างสิ่งป้องกันต่าง ๆ เสริมกลไกต่าง ๆ เพื่อให้โลกเป็นไปอย่างที่เขาอยากให้เป็นมากที่สุด หาทางป้องกันการก๊อปปี้ในโลกที่การก๊อปปี้เป็นไปได้อย่างง่ายดาย หรือ สอง ปรับตัวให้เข้ากับโลก ดูว่าจะดำรงชีวิตอยู่บนโลกแบบนี้อย่างไร มีโอกาสใหม่ ๆ อะไรในโลกนี้บ้าง

ไม่จำเป็นต้องบอกก็รู้ ว่าอย่างไหนง่ายกว่ากัน

—-

ติดตามข่าวสารความเคลื่อนไหว ของการเปลี่ยนแปลงในวารสารศาสตร์และงานข่าว ที่เว็บไซต์ J-Lab และ Nieman Journalism Lab

เพิ่ม 2009.09.19 (ครบ 3 ปี รัฐประหาร): Content is Not King โดย Andrew Odlyzko (First Monday, Volume 6, Number 2 – 5 February 2001)